کشیدن دندان و ریشه
عوامل زیادی می توانند آسیب به دندان را به حدی برسانند که احتمالا راهی برای نجات آن وجود نداشته باشد. با این وجود تلاش تمام دندانپزشکان این است که دندان را نگه دارند و راهی برای درمان آن پیدا کنند. اما در نهایت اگر هیچ راهی برای درمان دندان آسیب دیده وجود نداشته باشد، دندانپزشک ناچار به کشیدن دندان می شود. کشیدن دندان به خصوص دندان های دائمی می تواند تجربه ای تلخ برای افراد باشد. از دست دادن همیشگی یک دندان دائمی و عوارض ناشی از آن برای همه ناگوار است. با این وجود گاهی این روش دردناک، می تواند تنها راه نجات فرد از درد، انتشار عفونت و در برخی موارد تحمل هزینه سنگین مالی برای ترمیم دندان باشد.
اما چه دلایلی برای کشیدن دندان وجود دارد؟ روش های کشیدن دندان چگونه است؟ کشیدن دندان تا چه حد درد دارد و دوران نقاهت آن چقدر است؟ چه توصیه های مهمی برای کشیدن دندان وجود دارد؟ برای دریافت پاسخ این سوالات، در ادامه مقاله با ما همراه باشید.
دلایل کشیدن دندان:
در ابتدا بگذارید بررسی کنیم که چرا دندانپزشک کشیدن دندان را توصیه میکند. میتوان وضعیت دندانها را برای دندانپزشک تشریح کرد و نظرحرفهای او را پرسید. این روش قابل برگشت نیست، پس قبل از هر گونه اقدام شک و سوالات خود را مطرح کرده و بعد اقدام نمایید.
چندین دلیل سبب کشیدن دندان میشود:
- عفونت دندان یا پوسیدگی شدید
- بیماری لثه
- جراحتهای جبران ناپذیر
- نهفتگی دندان (به خصوص در دندانهای عقل)
- جهت ایجاد فضا در فک برای ارتودنسی
- کاشت ایمپلنت
کشیدن دندان عقل:
دندانهای عقل، که به عنوان “آسیا سوم” نیز شناخته میشوند، برای بسیاری از افراد مشکلاتی ایجاد میکند زیرا دهان ما فضای لازم را برای رشد آنها را ندارد.
وقتی دندان به دلیل کوچک بودن فک از لثه خارج نمیشود “دندان نهفته” نامیده میشود. در این نوع دندانها یخشی ازآن از لثه خارج شده یا اینکه کلا زیر لثه باقی میمانند.
اگر دندان عقل به دندان کناری خود فشار بیاورد، میتواند باعث درد شود و در نهایت ممکن است به دندان سالم آسیب برساند. در این حالت بهترین کار کشیدن دندان عقل و استخراج آن است.
یکی دیگر از دلایل عمده کشیدن دندان، پوسیدگی است. از آنجا که دندانهای عقل در انتهای دندانهای عقبی قرار دارند، تمیز کردن آنها اغلب دشوار است. این بدان معناست که این دندانها بیشتر مستعد پوسیدگی دندان هستند. حتی اگر دندان عقل در محل مناسب خود رشد کرده باشد یا پوسیدگی آن دردی ایجاد نکند، این پوسیدگی میتواند به دندانهای کناری منتقل شود.
همه افراد مجموعه کامل از چهار دندان عقل را ندارند و بعضی از افراد خوش شانس اصلا ندارند. اما اگر یک یا چند دندان عقل داشته باشید، احتمال بروز چنین عوارضی وجود دارد.
دندانهای عقل بالایی راحتتر از دندانهای پایین کشیده میشوند زیرا ریشه آنها غالبا با هم یکی شده و باعث ایجاد یک سطح کوچکتر و شکل نرمتر میشوند. اما، دندانهای عقل بالایی معمولا دارای سه ریشه بوده حال آنکه دندانهای پایینی دو ریشه دارند.
عوارض نکشیدن دندان عقل چیست؟
گاهی دندان های عقل فضای کافی جهت رویش کامل ندارند که در این موارد مشکل دندان عقل شامل درد و تورم است و یا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد ولی با این وجود بقیه دندان ها در خطر آسیب جدی قرار داشته باشند.
- بیماری لثه
وقتی دندان عقل به طور نهفته در فک باقی بماند، باکتری ها در شیار موجود بین لثه و دندان که قابل تمیز شدن نیست، رشد میکنند و باعث ایجاد عفونت می شوند.
- در هم ریختگی دندان
دندان عقل نهفته یا رویش یافته می تواند دندان های مجاور را تحت فشار قرار دهد. و باعث آسیب به ساختمان آن ها شود.
- پوسیدگی دندانها
گاهی به دلیل موقعیت قرارگیری یا به دلیل اینکه قسمتی از دندان به وسیله لثه پوشیده شده به سختی می توان آن ناحیه را مسواک زد. در نتیجه باکتری های مولد پوسیدگی در آن تجمع پیدا می کنند این باکتری ها علاوه بر دندان عقل، دندان های مجاور را نیز تحت تاثیر قرار میدهند.
- موقعیت نامناسب دندان عقل
دندان عقلی که به سمت بافت گونه رشد میکند باعث تحریک بافت مجاور خود می شود . این گونه دندان های عقل رویش یافته علاوه بر دسترسی مشکل برای تمیز شدن باعث گاز گرفتگی نا خواسته گونه در هنگام جویدن غذا می شوند که در دراز مدت مشکل ساز می شود.
- کیست ها
در صورتی که بافت تشکیل دهنده تاج دندان نهفته در استخوان باقی بماند. ممکن است بعد ها با مایعی پر شده و تشکیل یک کیست دهد که استخوان اطراف خود را تخریب خواهد کرد.
روش های کشیدن دندان:
کشیدن دندان دارای دو روش کلی ساده و با جراحی می باشد که در واقعی از لیزر نیز کمک گرفته می شود. این روش ها را در ادامه مورد بررسی قرار می دهیم:
روش اول: روش کشیدن ساده:
دندان شیری و یا دندانی که به طور واضح در دسترس دندانپزشک است، به کمک روش کشیدن ساده حذف می شود. بعد از تزریق ماده بی حسی، دندانپزشک با کمک ابزار مخصوص، دندان را لق کرده و سپس آن را از حفره ی دندانی خود در می آورد.
روش دوم: کشیدن دندان با جراحی:
در مواقعی که دندان به طور کامل و درست، در دسترس دندانپزشک قرار ندارد، برای خارج کردن آن از حفره ی دندانی باید از جراحی استفاده شود. برای این کار در ابتدا ماده ی بی حسی برای بیمار تزریق شده و دندانپزشک شکافی در لثه ایجاد می کند. سپس دندان را چند قسمت کرده و اقدام به خارج کردن آن می کند.
روش سوم: کشیدن دندان با لیزر:
امروزه روش دیگری در بسیاری از کلینیک های دندانپزشکی برای کشیدن دندان مورد استفاده قرار می گیرد که کشیدن دندان با لیزر است. این روش هزینه ای بالاتر از روش های قبلی دارد و به همین منظور افرادی که دارای شرایط خاصی هستند، از آن استفاده می کنند. به طور کلی لیزر دارای کاربرد ها و فواید بی شماری از جمله کاهش زمان درمان، کاهش احتمال بروز عفونت، بهبودی سریع تر و غیره را به همراه دارد.
زمان بهبودی لثه پس از کشیدن دندان:
با رعایت صحیح مراقبت های پس از کشیدن دندان محل زخم باید پس از ۵ تا ۷ روز بهبود یابد. لثه بین دو تا سه هفته پس از درمان به طور کامل بهبود مییابد. با این وجود در صورتی که فک در طول درمان آسیب دیده باشد، شش ماه برای ترمیم آن زمان نیاز است.
عوارض کشیدن دندان:
بعد از کشیدن دندان احتمال بروز عوارضی وجود دارند که عبارتند از:
- احتمال ایجاد عفونت بعد از کشیدن دندان وجود دارد که البته با مصرف آنتی بیوتیک هایی که دندانپزشک تجویز می کند، این اتفاق بسیار نادر است.
- اگر دندانپزشک مهارت کافی نداشته باشد، ممکن است تا به دندان های کناری آسیبی وارد نماید.
- برای افراد مسنی که به پوکی استخوان نیز مبتلا می باشند، احتما شکستگی استخوان فک وجود دارد.
- شایع ترین عارضه ی بعد از کشیدن دندان، حفره ی خشک است که در این عارضه لخته ی خون روی زخم برداشته شده و به دنبال آن، درد شدید و بو و طعم بدی در دهان ایجاد می شود.
توصیه های لازم بعد از جراحی یا کشیدن دندان:
توصیه ها و مراقبت های زیر به شما کمک می کند تا درد دندان کشیده شما کمتر شده و بهبود شما را تسریع ببخشد.
مراقبت های لازم در 24 ساعت اولیه کشیدن دندان:
- گاز استریل روی زخم را تا یک ساعت به کمک دندان های مقابل با فشار نگه دارید.
- از باز و بسته کردن و یا تعویض گاز خودداری نمایید.
- آب دهان خود را به طور معمول فرو ببرید
- حتی الامکان سه تا چهار ساعت از صحبت کردن پرهیز کنید.
- بلافاصله پس از جراحی، ناحیه عمل شده را از روی صورت با کیسه یخ به طور متناوب(ده دقیقه به ده دقیقه) تا چند ساعت کمپرس کنید.
- خونریزی خفیف تا ۶ ساعت پس از جراحی طبیعی است.
- گاهی تا ۲۴ ساعت نیز ممکن است بزاق آغشته به خون باشد.
- در صورت بروز خونریزی شدید، گاز استریل را روی هم تا کرده و در محل عمل شده به مدت یک ساعت به کمک دندانهای مقابل فشار دهید.
- غالبا” پس از عمل جراحی درد وجود دارد. بهتر است قبل از بروز دردو از بین رفتن اثر داروی بی حسی از داروهای مسکن استفاده نمایید.
- در صورت ادامه درد طبق دستور پزشک از مسکن تجویز شده میل نمایید. بروز تب تا یک درجه پس از عمل جراحی نشانه عفونت نمی باشد.
- از آنجا که بدن برای ترمیم و بهبودی زخم نیاز به مواد غذایی کافی و پر انرژی دارد هیچ یک از وعده های غذایی را حذف نکنید.
- در دوازده ساعت اول پس از جراحی غذاهای سرد و مایع استفاده شود و از روز بعد، رژیم غذایی معمول را شروع نموده و تا یک هفته از جویدن غذا روی ناحیه جراحی شده خودداری کنید.
مراقبت های بعد از روز دوم کشیدن دندان:
- تا یک هفته پس از جراحی همچنان از استعمال دخانیات خودداری نمایید.
- تا چند روز از فعالیت شدید بدنی پرهیز نمایید.
- تشکیل غشای سفید رنگ در محل زخم و مخاط اطراف آن دلیل حتمی بر وجود عفونت نیست و پس از مدتی با شستشوی دهان از بین خواهد رفت.
- طبق دستور دندانپزشکان، از سرم شستشو تا چند روز استفاده کنید.
- از دستکاری محل زخم و بخیه ها بپرهیزید.
توجه: در صورت مشاهده موارد زیر بعد از کشیدن دندان با دندانپزشک خود تماس بگیرید:
- بروز درد های شدید که به کمک دارو های مسکن رفع نمی شوند.
- تب
- شدت یافتن تورم بعد از 3 روز
- خونریزی بیش از حد
- بروز مشکلات تنفسی و یا مشکلاتی در بلع
- ترشحات خونی از بینی
موارد ممنوع پس از کشیدن دندان:
از انجام موارد زیر در روزهای اول پس از درمان خودداری کنید:
- انجام هر کاری که باعث باز شدن لخته خون و به تاخیر افتادن بهبودی می شود.
- سیگار کشیدن
- قرقره یا تف کردن با شدت زیاد
- نوشیدن با نی
- مصرف مایعات گرم
- مواد غذایی تند، ترش، سفت، الکلی و گازدار
- مسواک کردن لثه