دندان مصنوعی

دندان مصنوعی

 اگرتمامی یا بخشی از دندان‌های خود را به دلایل مختلفی مانند بیماری‌های خاص، پوسیدگی دندان و یا سایر مشکلات دندانی از دست داده اید می‌بایست از دندان مصنوعی برای ادامه زندگی استفاده کنید.

دندان‌های مصنوعی به عنوان یک عضو کاذب ولی کارآمد یا به عبارتی جایگزین دندان‌هایی که به پایان عمر خود رسیده اند و کارایی ندارند استفاده می‌شود.

جنس دندان برساخته معمولا آکرلیک، نایلون و فلز و یا ترکیبی از تمامی این مواد است. دندان برساخته را می‌توان به جای یک یا چند دندان در دهان استفاده کرد. این دندان‌ها بر روی لثه‌ها قرار می‌گیرند.

گاهی دندان جدید مصنوعی چنان با فک و دهان شخص هماهنگ می‌شوند که خود شخص نیز فراموش می‌کند که دندان برساخته دارد.

انواع دندان مصنوعی :

ست کامل دندان مصنوعی : ست کامل دندان مصنوعی پروتزی است که برای جایگزینی تمامی دندانهای یک فک، طراحی شده است. دندان مصنوعی کامل را میتوان بر روی پایه ایمپلنت پایدار سازی کرد به این ترتیب که چند ایمپلنت در لثه کاشته می شود و ضمایمی هم روی دندان مصنوعی تعبیه می شود. این ضمایم در سر ایمپلنت چفت می شوند.

دندان مصنوعی نیمه یا پارسیل : زمانی که فقط یک یا چند دندان از دست رفته باشند، میتوان با دندان مصنوعی نیمه جای خالی آن را پر کرد. پروتز پارسیل ممکن است با قلاب فلزی یا پلاستیکی به دندانهای دیگر تکیه می کند.

روشهای دیگری به جای دندان مصنوعی وجود دارد؟

بریج دندان و ایمپلنت دندان دو روش محبوب جایگزینی دندانهای از دست رفته هستند. هزینه این روشها بیشتر است و برای کسانی که بودجه محدود و تعداد زیاد دندانهای از دست رفته دارند، ممکن است مقرون به صرفه نباشد. با این حال پروتزهای بر پایه ایمپلنت نیز وجود دارند که هزینه آنها از ایمپلنت تکی کمتر می شود.

زمانی که دندان پزشک تصمیم می‌گیرد یک دست دندان مصنوعی برای شما تهیه کند مراحل بسیاری باید پشت سر گذاشته شود تا بتوان یک دست دندان برساخته سالم و بی عیب و نقص آماده و حاضر شود.

بد نیست بدانید از زمانی که قالب گیری از فک و دهان انجام می‌شود تا زمانی که دندان‌ها داخل دهان شما قرار می‌گیرند چه اتفاقاتی می‌افتد.

• ابتدا یک مدل از فک و محل قرار گیری دندان‌ها که جنس گچی دارد از دندان‌ها تهیه می‌شود.
• برای تهیه مدل گچی ابتدا به کمک وسیله‌ای به نام آرتیکاتور که درست شکل فک است این کار انجام می‌شود. ژل مخصوص این کار بر روی آرتیکاتور ریخته می‌شود و برای چند دقیقه کوتاه داخل دهان بیمار قرار گرفته تا شکل و محل قرار گیری دندان‌ها کاملا مشخص شود.
• قالب گیری که تمام شد یک ماکت گچی از دندان‌های شما آماده می‌شود. این همان مدلی است که می‌بایست دندان‌های مصنوعی درست طبق آن ساخته شوند.
• دندان‌های آماده شده در وسیله‌ای مانند فلاسک قرار می‌گیرند. فلاسک داخل آب جوش گذاشته می‌شود تا موم‌های اضافه از قالب گچی جدا شده و قالب گچی تمیز و آماده می‌شود.
• تکنسین پس از به دست آوردن یک قالب تمیز به داخل فلاسک رزین آکریلیک تزریق می‌کند.
• پس از خشک شدن آکریلیک به شکل قالب دلخواه گچ را به آرامی جدا می‌کنند و داخل حمام اولتراسونیک قرار می‌دهند. این کار از این جهت است تمام بقایای گچ از قالب دندان مصنوعی کاملا جدا شود.
• قالب آکریلیک به دست آمده توسط تکنسین با مواد مخصوص این کار صیقلی شده و کاملا نرم و یک دست می‌شود.
• روند ساخت دندان برساخته به اتمام رسیده و این عضو مصنوعی برای استفاده کاملا آماده است.

دندان که آماده شد شما به مطب دندان پزشکی مراجعه کرده و دندان خود را امتحان می‌کنید. درصورتی که بعضی قسمت‌ها بزرگ و یا کوچک باشد توسط تکنسین یا دندان پزشک سایز شده و داخل دهان جا می‌افتد.

روش استفاده از دندان مصنوعی چگونه است؟

ابتدا که دندان را در دهان می گذارید ممکن است حس عجیبی داشته باشید اما خیلی زود به آن عادت می کنید.

در ابتدا از شما خواسته می شود تمام وقت (از جمله موقع خواب) پروتز را در دهان بگذارید تا به آن عادت کنید. به شما گفته می شود از چه زمانی دیگر باید شبها موقع خواب پروتز را در بیاورید.

همیشه لازم نیست حتما موقع خواب آن را در بیاورید اما این کار باعث می شود لثه استراحت کند و کمتر صدمه ببیند.

هنگامی که دندان مصنوعی را از دهان در می آورید، باید آن را مرطوب نگه دارید تا خراب نشود. مثلا در یک لیوان حاوی آب یا کیسه پلی اتیلن حاوی مقداری پشم یا پنبه مرطوب و یا در محلول شوینده دندان مصنوعی بگذارید تا پروتز خشک نشود و شکل آن تغییر نکند.

چگونه دندان مصنوعی را بشویم؟

• تمیز کردن و شستشوی دندان مصنوعی اهمیت زیادی دارد. باید دندان مصنوعی و هر پروتز دهانی دیگری مرتبا تمیز شود تا پلاک و ذرات غذای چسبیده به آن پاک شود.
• پروتز را در بیاورید و آن را با خمیر دندان یا صابون و آب مسواک بزنید و سپس در آب غوطه ور کنید تا همه ذرات غذای لا به لای دندانهای آن خارج شوند.
• دندان مصنوعی را در محلول شوینده دندان مصنوعی یا کف صابون غوطه ور کنید تا باکتریها و لکه های آن از بین بروند. (برای استفاده از محلول شوینده، طبق دستور شرکت سازنده عمل کنید).
• دوباره پروتز را بشویید . دقت کنید نباید مسواک را سفت به دندانها بکشید بلکه به همان صورتی که دندانهای خود را مسواک میزنید، پروتز مصنوعی را نیز مسواک بزنید.
• برای این که دندان مصنوعی از دستتان نیفتد، هنگام تمیز کردن آن یک ظرف آب یا چیز نرمی در زیر دست خود بگذارید. دندان مصنوعی شکننده است و اگر بیفتد ممکن است ترک بردارد یا بشکند.

اگر دندان مصنوعی را مرتبا تمیز نکنیم چه می شود؟

اگر دندان مصنوعی را خوب تمیز نکنید، مشکلاتی مانند بوی بد دهان، پوسیدگی دندانهای طبیعی، عفونت لثه بر فک و دهان ممکن است ایجاد شود . حداقل دو بار در روز باید دندان مصنوعی تمیز شود.

آیا غذا خوردن با دندان مصنوعی سخت است؟

غذا خوردن با هر پروتز جدیدی در ابتدا کمی چالش برانگیز است و نیاز به تمرین دارد. ممکن است در چند هفته اول احساس راحتی نکنید ولی خیلی زود به آن عادت می کنید. در این مدت توصیه های زیر به شما کمک می کنند با پروتز دندانی جدید خود راحت تر باشید.

• با غذاهای نرم شروع کنید و غذاهای جامد را به قطعات کوچک تقسیم کنید.
• با هر دو طرف دهان غذا را به آرامی بجوید.
• زمانی که به دندان مصنوعی عادت کردید، برنامه غذایی معمولی خود را از سر بگیرید.
• هنگام خوردن گوشتهای استخوان دار یا غذاهای سرد و داغ احتیاط کنید.
• از خوردن غذاهایی که خیلی چسبنده یا سفت هستند پرهیز کنید.
• از جویدن آدامس در زمانی که دندان مصنوعی دارید خودداری کنید.
• از خلال دندان برای دندان مصنوعی استفاده نکنید.

آیا با دندان مصنوعی میتوانم عادی صحبت کنم؟

پس از این که دندان مصنوعی را در دهان می گذارید، در ابتدا تلفظ برخی کلمات برایتان سخت می شود. با تمرین این کلمات با صدای بلند، زودتر یاد می گیرید چگونه با وجود پروتز در دهان، صحبت کنید.

اگر هنگامی که صحبت می کنید دندان مصنوعی صدای تلک می دهد، با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

گاهی اوقات دندان مصنوعی ممکن است هنگام صحبت کردن، سرفه یا خندیدن بلغزد و از جای خود بیرون بیاید. با ملایمت آن را گاز بگیرید و به جای خود برگردانید.

اگر مشکل تلفظ تان پس از مدتی برطرف نشد، با دندانپزشک صحبت کنید.

آیا لازم است از چسب دندان مصنوعی استفاده کنم؟

در شرایط زیر استفاده از چسب دندان توصیه می شود.

• افزایش راحتی در استفاده از دندان مصنوعی که کاملا اندازه و منطبق است. چسب با ثابت نگه داشتن دندان مصنوعی، به جویدن بهتر کمک می کند و خیال شما را موقع حرف زدن با دیگران، راحت تر می نماید.
• کسانی که دچار خشکی دهان هستند یا مشکلات دیگری دارند که باعث می شود دندان مصنوعی شان ثبات کافی نداشته باشد (مثلا کسانی که داروهای سرما خوردگی یا ضد آلرژی مصرف می کنند، کسانی که مشکلات مغز و اعصاب دارند (بیماران سکته مغزی) و افراد سالمند)
• برای ایجاد ثبات بیشتر پروتز برای کسانی که کارهای متفاوت و غیر معمولی با عضلات صورت خود دارند مثلا کسانی که زیاد سخنرانی می کنند یا نوازندگان موسیقی.

چه کسانی نباید از چسب دندان مصنوعی استفاده کنند؟

• کسانی که پروتز دندانشان به دلیل اندازه و منطبق نبودن بر لثه، لق است. اگر در این شرایط به جای تنظیم یا ترمیم پروتز، با چسب آن را محکم کنید به مرور لثه و استخوان تحت فشار زیاد قرار گرفته و تخریب می شود. هر چه زودتر برای اصلاح دندان مصنوعی باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
• اگر مدت زمان زیادی است که دندانپزشک دندان مصنوعی تان را چک نکرده است پیش از استفاده از چسب دندان باید به دندانپزشک مراجعه کنید. دندان مصنوعی روی لثه و استخوان فک مینشیند. لثه و استخوان به مرور تحلیل می روند و کوچک می شوند. بنابراین ممکن است مشکل در واقع از تغییر ساختارهای دهان و نیاز به دندان مصنوعی جدید باشد.
• اگر نمیتوانید بهداشت دهان را درست و دقیق رعایت کنید از چسب دندان استفاده نکنید.
• اگر چسب دندان به مدت طولانی استفاده شود به خصوص هنگامی که دفعات کمتری برای معاینه به دندانپزشک مراجعه می کنید و یا مقدار زیادی چسب دندان استفاده می کنید یا دفعات آن زیاد است، باید استفاده از چسب را کنار بگذارید و به دندانپزشک مراجعه کنید. استفاده طولانی یا مقدار زیاد چسب میتواند به معنی نیاز به تنظیم یا تعویض دندان مصنوعی باشد.
• اگر به چسب یا هر یک از ترکیبات آن آلرژی دارید نباید آن را استفاده کنید.

چسب پروتز دندان را چگونه استفاده کنم؟

• حداقل مقداری را که لازم است تا دندان مصنوعی را نگه دارد استفاده کنید. ابتدا کمتر از مقدار مورد نیاز بزنید و به تدریج مقدار آن را افزایش دهید تا احساس راحتی کنید.
• چسب را به صورت یکنواخت بر روی بافتهایی که دندان مصنوعی روی آنها قرار می گیرد، پخش کنید.
• در صورتی که برای دستیابی به نتیجه مطلوب لازم است، دوباره چسب بزنید.
• همیشه چسب را به دندان مصنوعی که کاملا تمیز شده است بزنید.
• یادتان باشد چسب برای پروتزهایی که کاملا اندازه هستند، بیشترین کارایی را دارد.

آیا چسب دندان مصنوعی ضرر دارد؟

چسب دندان بی ضرر و ایمن است به شرطی که طبق دستور استفاده شود. اگر دندان مصنوعی کاملا اندازه و تنظیم است و چسب را فقط برای افزایش ثبات و خیال آسوده استفاده می کنید تاثیر منفی نخواهد داشت. اما اگر چسب زیادی استفاده می کنید تا فضاهای خالی زیر دندان مصنوعی که درست اندازه نیست را پر کنید، به مرور به لثه و استخوان آسیب وارد می شود. گاهی اوقات در این شرایط التهاب بافت نرم روی می دهد. علاوه بر این حرکت پروتز روی بافت نرم و استخوان، باعث تحلیل رفتن آنها می شود.